Dunajec 3 Regiony
Łącko - Szczawnica - Leśnica

lastUpdatedOn 2025-11-17

Polichromia prof. Walczowskiego - barwy wiary i historii

Po wojnie wnętrze kościoła w Łącku wymagało nowego wystroju. Projekt polichromii autorstwa prof. Franciszka Walczowskiego został pozytywnie zaopiniowany przez kurię diecezjalną i skierowany do realizacji. Prace prowadzono w latach 1957–1958, a ich efektem stało się dzieło wykonane w stylistyce art déco, o wyjątkowych walorach artystycznych i dekoracyjnych.

Franciszek Walczowski (1902–1983) był malarzem, konserwatorem i wykładowcą Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W swojej twórczości łączył duchowość chrześcijańską z refleksją nad kulturą słowiańską, tworząc prace pełne symboliki i głębi. Jego realizacje sakralne wyróżniały się harmonią barw oraz subtelnym łączeniem realizmu z elementami stylizacji typowej dla art déco.




Kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej – zachowane arcydzieło

Najbogatszy wystrój malarski otrzymała kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej, uznawana za jedno z najwybitniejszych osiągnięć artysty. Ze względu na szczególną wartość artystyczną nie zamalowano jej podczas renowacji świątyni w 1996 roku.

W kopule kaplicy prof. Walczowski przedstawił Trójcę Świętą oraz cykl scen maryjnych: Zaślubiny Maryi, Zwiastowanie, Nawiedzenie i Ofiarowanie w Świątyni. Poniżej biegnie bogaty fryz ilustrujący 1000-lecie chrztu Polski oraz najważniejsze wydarzenia z dziejów Polski i Litwy.

W dolnej partii kopuły artysta ukazał w porządku chronologicznym:

  • Aniołów u Piasta Kołodzieja – symbol Bożego błogosławieństwa dla przyszłego narodu i sakralnych źródeł polskiej państwowości.
  • Chrzest Polski – jako duchowe narodziny narodu i włączenie go do chrześcijańskiej Europy.
  • Wykupienie ciała św. Wojciecha – ofiarę męczennika umacniającą młode państwo i wiarę silniejszą niż polityka.
  • Bitwę pod Legnicą – znak obrony chrześcijaństwa przed naporem pogaństwa i świadectwo męczeństwa.
  • Sen Leszka Czarnego – metaforę decyzji władcy podejmowanych w zaufaniu do Bożego prowadzenia.
  • Chrzest Litwy – przypomnienie duchowej i politycznej jedności narodów Rzeczypospolitej.
  • Śluby Jana Kazimierza – oddanie Polski w opiekę Matce Bożej w czasie narodowego kryzysu.

Nad absydką z ołtarzem Matki Boskiej Częstochowskiej znajduje się alegoria Polonii i Lituanii – symboliczne personifikacje Polski i Litwy, ukazane jako modlące się kobiety w geście jedności, podkreślające wspólnotę duchową i historyczną obu narodów.




Symbolika i przesłanie

Polichromia Walczowskiego to malarska opowieść o wierze i historii narodu. Wątki teologiczne przenikają się tu z narodowymi, tworząc wizję, w której duchowość splata się z dziejami Polski i Litwy. Od chrztu po obronę państwowości – kolejne sceny ukazują rozwój chrześcijaństwa jako fundamentu kultury i tożsamości narodowej.

W czasach komunizmu malowidła miały również wymiar patriotyczny – stanowiły dyskretny znak przywiązania do tradycji i pamięci historycznej w okresie, gdy religia i historia były spychane na margines życia publicznego.




Dzieło, które ocalało

Polichromia prof. Walczowskiego pierwotnie obejmowała nawę główną i obie nawy boczne. Z powodu złego stanu technicznego większość malowideł została jednak przykryta nowym wystrojem podczas odnowienia kościoła w 1996 roku.

Do dziś w całości zachowała się polichromia kaplicy Matki Boskiej Częstochowskiej oraz częściowo wystrój kaplicy Męki Pańskiej (Ukrzyżowania) po południowej stronie świątyni. To jedyne fragmenty oryginalnego cyklu, które nadal można podziwiać w łąckim kościele.




Barwy pamięci

Polichromia prof. Walczowskiego łączy sztukę, duchowość i patriotyzm. W czasach, gdy sztuka sakralna w Polsce mierzyła się z ograniczeniami ideologicznymi, artysta stworzył dzieło będące manifestem pamięci – malarskim hymnem o wierze, narodzie i nadziei.

Dziś, ponad sześćdziesiąt lat po jej powstaniu, zachowane malowidła w kaplicy Matki Boskiej Częstochowskiej pozostają jednym z najciekawszych przykładów sakralnej odmiany art déco w Małopolsce i świadectwem wysokiej kultury artystycznej ich twórcy.